Klimakterium a menopauza
Klimakterium nazywamy okres przejściowy w życiu każdej kobiety, którego długość oraz moment rozpoczęcia nie w każdym przypadku jest jednakowy. Typowo mieści się on w granicach między 40. a 58. rokiem życia, co jest zależne między innymi od danego regionu świata czy uwarunkowań genetycznych. Celem klimakterium jest przygotowanie organizmu kobiety do zamknięcia pewnego ważnego etapu jego rozwoju – zakończenia życia reprodukcyjnego, zaniku owulacji i ostatecznego wygaśnięcia czynności jajników.
Okres klimakterium zwany jest inaczej okresem okołomenopauzalnym i obejmuje kilka lat przed wystąpieniem ostatniego krwawienia miesiączkowego oraz czas następujący już po ustaniu okresu. Można go podzielić na premenopauzę, perimenopauzę, menopauzę właściwą oraz postmenopauzę. Dlatego właśnie nie powinno się stosować wymiennie terminów menopauza i klimakterium – ta pierwsza jest po prostu jednym – choć kluczowym, elementem drugiego.
Przyczyny klimakterium
Każda dziewczynka w momencie narodzin posiada około 1-3 milionów komórek jajowych, których liczba stopniowo się zmniejsza
W chwili, kiedy pojawia się pierwsza miesiączka, liczba komórek tych oscyluje już w granicach 400 tysięcy, z czasem malejąc do zaledwie 10 tys. To właśnie ten czas określany jest mianem klimakterium. W tym też okresie swoje właściwości traci hormon folikulotropowy, mający za zadanie pobudzać dojrzewanie pęcherzyków jajowych i wydzielanie estrogenów oraz stymulować wzrost i dojrzewanie pęcherzyków, zawierających komórki jajowe.
W okresie klimakterium komórki jajowe stają się na niego zwyczajnie odporne, co powoduje znaczne obniżenie produkcji estrogenu – hormonu, który wydatnie oddziałuje na większą część tkanek ludzkiego organizmu. Nic więc dziwnego, że gwałtowne obniżenie jego poziomu, do którego dochodzi fakt redukcji stężenia testosteronu, wywołuje w organizmie kobiety liczne zmiany.
Objawy klimakterium
Objawy klimakterium to m.in.: nieregularne cykle miesiączkowe, zmiana charakteru krwawień, duszności, wahania nastrojów, uderzenia gorąca, potliwość, bóle głowy, przyśpieszona czynność serca, bezsenność, stałe uczucie zmęczenia, rozdrażnienie, mrowienie w kończynach, suchość w pochwie, bolesne stosunki, obniżone libido, ból podczas oddawania moczu, nietrzymanie moczu, utrata gęstości kości.
Objawy te nie muszą występować wspólnie. Niektóre z nich mogą być odczuwane w mniejszym lub większym stopniu, zależnie od organizmu danej kobiety. Niektóre mogą wcale nie wystąpić. Dobrze jednak, by kobieta, w momencie, kiedy zauważy u siebie tego rodzaju symptomy, udała się do ginekologa, który powinien jej zlecić wykonanie badań hormonalnych. Taka diagnostyka nie zawsze jest konieczna, bo w niektórych przypadkach objawy klimakterium są na tyle typowe, że można stwierdzić ich przyczynę bezpośrednio, ale lekarz doradzi kobiecie, jak powinna dbać o siebie w tym ważnym okresie.
Nie zawsze naturalnie
Nie wszystkie kobiety przechodzą jednak naturalny okres klimakterium, czyli – innymi słowy – nie zawsze przygotowanie do wygaśnięcia czynności jajników i ustania procesu owulacji odbywa się stopniowo. Ustanie zdolności reprodukcyjnej może być wywołane zabiegami medycznymi, np. operacją obustronnego wycięcia przydatków macicy.
Nie tylko wiek i ingerencja chirurgiczna mogą być powodem ustania zdolności reprodukcyjnej
Także u kobiety, która nie ukończyła jeszcze 40. roku życia, a ma zaburzenia miesiączkowania (okres nie pojawia się co najmniej od 4. miesięcy), istnieje tego rodzaju ryzyko. Tym bardziej, że w przypadku kobiet młodszych, typowe dla klimakterium symptomy często w ogóle nie występują, a jedynym dostrzegalnym objawem jest właśnie zanik krwawienia. Taka sytuacja to jednak rzadkość – szacuje się, że przedwczesne wygasanie czynności jajników dotyczy około 1 proc. kobiet.
