Mała kobiecość – to też kobiecość!
Pokutuje przekonanie, że problemy intymne to domena dorosłych kobiet. Tymczasem mogą się one przytrafić dziewczynkom – nawet w wieku niemowlęcym. Większość z nich bywa niezauważona przez rodziców
Infekcjom u małych dziewczynek „sprzyja fakt”, że nabłonek w ich miejscach intymnych jest wyjątkowo delikatny, bardziej podatny na uszkodzenia, urazy i zakażeni. Kobiecość dziewczynki nie posiada również zabezpieczenia w postaci owłosienia łonowego i kwaśnego odczynu pH.
Sprawdźmy więc, jakie infekcje intymne mogą wystąpić u dziewczynki.
Owsica
Objawy
Owsiki, mimo niezbyt wrogiej nazwy, to goście, przed którymi małą kobietkę chronić należy szczególnie. Porą, jaką lubią najbardziej, jest noc. Po zmroku ich samice wydostają się z jelit i składają jaja w okolicy odbytu. Dziecko, odczuwając dyskomfort i swędzenie, drapie się rączkami w wyniku czego przenosi jajka owsików pod paznokciami. Szczególnie uciążliwym objawem owsicy pozostaje niewątpliwie – swędzenie okolic intymnych.
Leczenie i zapobieganie
Jeżeli podejrzewamy, że nasza kobietka zaraziła się owsikami, należy zaobserwować, czy w jej kale pojawiły się wspomniane ciągi białych, ruchomych strzępków bawełnianych (w nocy, przy skupionym świetle, np. latarki, powinny być widoczne gołym okiem, ale można także użyć specjalnej pałeczki z celofanem, którą dostaniemy w aptece). Jeżeli zaobserwujemy obecność owsików, kolejnym krokiem jest wizyta u lekarza. Obcinamy córce paznokcie, dbamy, by nie wkładała rączek do buzi, ani nie oblizywała paluszków (na noc można zakładać specjalne rękawiczki). Zwiększamy codzienną higienę – co wieczór zmieniamy bieliznę oraz ręczniki; częściej wymieniamy pościel; wszystko pierzemy w temperaturze 95°C; ubrania przed założeniem prasujemy żelazkiem.
W całkowitym zwalczeniu owsików pomogą odpowiednie lekarstwa, a wyboru najwłaściwszej kuracji dokona lekarz. Niestety, nie ma recepty na uniknięcie owsicy. Jedynie staranna higiena (ze strony rodziców, jak i samych dzieci) może uchronić przed wizytą niepożądanych lokatorów. Pamiętajmy, że owsica nie niesie ryzyka powikłań tylko wtedy, kiedy jest leczona prawidłowo. Zaniedbana może być przyczyną kłopotliwych konsekwencji, jak np. zapalenie skóry, uszkodzenia skóry oraz wtórne zakażenia.
Synechia – sklejenie warg sromowych
Objawy
Synechia objawia się zrośnięciem lub sklejeniem warg sromowych. Może być częściowa (wargi zrośnięte na pewnym odcinku) lub całkowita. Dotyczy w szczególności dziewczynek pomiędzy 1. a 3. rokiem życia, ale zdarzają się przypadki wystąpienia takiego zaburzenia także u kilkumiesięcznych niemowląt, jak i uczennic podstawówki. Przyczyną jest stan zapalny, wynikający ze zbyt małego natłuszczenia i niskiej wilgotności okolic intymnych (organizm małej kobietki nie produkuje jeszcze wystarczającej ilości estrogenów). Niedostatecznie nawilżone wargi sromowe stają się cieńsze i bardziej podatne na mikrourazy (powodowane przez zbytnie przyleganie do siebie warg). W efekcie powstają małe ranki, które sprzyjają sklejeniu, a w konsekwencji – zrostom.
Zaniedbanie takiej sytuacji i dalszy brak nawilżenia może spowodować całkowite zrośnięcie. Sklejenie postępuje zazwyczaj od spoidła tylnego, niekiedy pozostawiając jedynie niewielki otworek dla odpływu moczu. To może skutkować zarzucaniem moczu do pochwy i utrudnieniem higieny sromu, a w konsekwencji – skłonnością do zakażeń pęcherza moczowego!
Leczenie i zapobieganie
Należy udać się do ginekologa dziecięcego lub urologa dziecięcego. On zadecyduje, czy dziecko wymaga interwencji chirurgicznej (rozklejenie w znieczuleniu miejscowym) czy wystarczy smarowanie okolic intymnych maściami natłuszczającymi. Czasami też, gdy zlepianie nie przyczynia się do stanów zapalnych ani nie utrudnia oddawania moczu, lekarze zalecają po prostu wzmożoną higienę intymną. Podczas smarowania maściami należy masować zlepioną błonkę i delikatnie rozchylać wargi sromowe.
Jedyne więc, co mogą robić rodzice w celu jej zapobiegania, to dbanie o prawidłową pielęgnację okolic narządów płciowych i okolicy pieluszkowej.
Atopowe zapalenie skóry
Objawy
Główne objawy AZS to suchość skóry i zaczerwienienia, najczęściej w zgięciach nóg i rąk, a także na twarzy.
Zmianom towarzyszy swędzenie, łuszczenie się, a niekiedy także wyciek płynu.
Pojawić się mogą także infekcje intymne (wtedy opisane zmiany występują w okolicach intymnych). Skóra dziewczynki, cierpiącej na AZS jest szczególnie podatna na wysuszenie, ponieważ warstwa ochronna jej naskórka nie do końca spełnia swoje funkcje. Szkodliwe substancje łatwiej przez nią przenikają, a tym samym – prowokują wystąpienie objawów choroby.
Leczenie i zapobieganie
AZS nie da się zupełnie wyleczyć, ale można zmniejszyć jego objawy. Walka z nimi polega na stosowaniu odpowiednich do rodzaju zmian kremów i maści, miejscowym stosowaniu sterydów, leków antyhistaminowych, leków uspokajających, antybiotyków, fototerapii czy też psychoterapii. W pierwszej kolejności zaleca się jednak wyeliminowanie z posiłków dziecka czynniki pobudzające wystąpienie choroby.
Z uwagi na nadwrażliwość skóry, podstawą codziennej pielęgnacji jej systematyczne nawilżanie oraz natłuszczanie. Służą do tego tzw. emolienty (kremy, emulsje, płyny do kąpieli, żele pod prysznic, kostki toaletowe i maści zbudowane na bazie olejów mineralnych), które mają na celu przywrócenie skórze naturalnej bariery ochronnej, zwiększenie jej sprężystości, zapobieganie nadmiernej utracie wody, a także zredukowanie drażniącego świądu.
Kontaktowe zapalenie skóry
Objawy
W przypadku kontaktowego zapalenia skóry, stan zapalny powodowany jest przez substancje, podrażniające skórę i powodujące uszkodzenie jej warstwy ochronnej. Istnieją dwa główne typy zapalenia – podrażnieniowe i alergiczne. Środkami o działaniu drażniącym są przykładowo: mydła, detergenty, środki dezynfekcyjne, płyny do prania i inne produkty chemiczne. W przypadku podrażnieniowego zapalenia skóry, staje się ona sucha i silnie zaczerwieniona, pojawiają się na niej pęknięcia i łuszczenie. Alergiczne zapalenie skóry objawia się swędzeniem, zaczerwienieniem, rozgrzaniem i obrzękiem, pojawia się, gdy dziecko ma kontakt z czynnikiem uczulającym i dlatego występuje w miejscach, w których jego skóra stykała się z alergenem (np. zapalenie pieluszkowe skóry jest przykładem stanu zapalnego, spowodowanego dłuższym kontaktem z mokrą i brudną pieluszką).
Leczenie i zapobieganie
W przypadku podejrzenia kontaktowego zapalenia skóry, należy umyć skórę wodą z delikatnym mydłem, by usunąć pozostałości substancji drażniącej lub alergenu. Jeśli wysypka zacznie swędzieć, pomóc może zastosowanie delikatnego kremu z zawartością steroidu, który złagodzi stan zapalny, chłodne okłady i kremy nawilżające. W przypadku pojawienia się oznak infekcji, należy skontaktować się z pediatrą.
Podstawa to oczywiście zidentyfikowanie substancji, działającej drażniąco i unikanie go w przyszłości. Należy zrezygnować z silnych mydeł, stosować balsamy nawilżające i olejki do kąpieli, najlepiej bezpośrednio po jej zakończeniu, zaś do prania wybierać hipoalergiczne detergenty.
Torbiele jajników
Objawy
Z uwagi na częstsze niż dawniej zlecanie badania USG w okresie noworodkowym, wzrosła liczba przypadków wykrywania torbieli jajników u małych dziewczynek. Ich powstanie jest związane ze zwiększonym wydzielaniem hormonów (gonadotropin) w pierwszych tygodniach po narodzinach.
Leczenie i zapobieganie
Torbiele stopniowo samoistnie zanikają (w przeciągu kilku miesięcy), ponieważ stężenie hormonów osiąga szczyt pomiędzy 2. a 4. miesiącem życia, później zaś maleje. Jeśli następne badanie USG (po kilku tygodniach) potwierdzi zmniejszanie się torbieli, wystarczy stała obserwacja i wykonywanie kontrolnych badań. Jeśli torbiele się nie zmniejszają po kilku miesiącach lub mają więcej niż 5 cm wielkości, konieczna jest wówczas interwencja chirurgiczna.
Higiena intymna dziewczynek
Dziewczynki są szczególnie narażone na zakażenia także dlatego, że nie mają świadomości, jak ważne jest przestrzeganie zasad codziennej higieny.
Odpowiedzialność za ich kobiecość spoczywa więc w głównej mierze na rodzicach. Właściwe zasady higieny należy więc wprowadzić w nawyk już w wieku dziewczęcym: podmywanie od przodu do tyłu.
—
W przypadku wystąpienia niepokojących objawów – swędzenia i pieczenia, zmian skórnych oraz innych, należy skontaktować się z lekarzem i rozpocząć odpowiednie leczenie. Tylko lekarz może postawić diagnozę. Powyższy opis nie zastąpi wizyty u lekarza!
fot. rolfekolbe, greg westfall.
