Mamo, niedobrze mi – dlaczego dziecko wymiotuje?

Mimo, że to jedna z najczęstszych dziecięcych przypadłości – zawsze budzi u rodziców niepokój. Dlaczego maluch zwraca pokarm? Poznaj możliwe powody wymiotów

Wymioty, czyli…

Wymioty to nie choroba. Podobnie jak gorączka, stanowią reakcję obronną organizmu – w ten sposób wydala on substancję, którą identyfikuje jako zagrażającą środowisku wewnętrznemu. Reakcja ta polega na gwałtownym wyrzuceniu obfitej treści pokarmowej, która wypływa chlustająco i pod ciśnieniem.

To ważne, szczególnie dla rodziców noworodków, ponieważ wymioty trzeba umieć odróżnić od tzw. ulewania. To cofanie się małych ilości przyjętego pokarmu, stanowiące naturalny objaw fizjologiczny, występujący w pierwszych miesiącach życia dziecka. Jego powodem jest niedojrzałość górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Przyczyny wymiotów

• Związane z okresem płodowym – wymioty, które występują w okresie poporodowym mogą być skutkiem podrażnienia błony śluzowej żołądka przez połknięty w czasie porodu płyn owodniowy. Przyczyną mogą być też leki podane matce w trakcie porodu. Wymioty te nie są dla dziecka groźne.
• Refluks żołądkowo przełykowy – niedojrzałość zwieracza łączącego przełyk z żołądkiem to częsta – szczególnie u noworodków – przyczyna wymiotów, która nie pozwala na zatrzymanie treści pokarmowej w żołądku. W takich przypadkach zaleca się stosować do karmienia specjalne mieszanki zagęszczające (tzw. AR), a po zakończeniu karmienia układać dziecko w pozycji półsiedzącej.
• Niedostosowanie układu pokarmowego do diety – wymioty mogą się pojawić w czasie rozszerzania diety dziecka. Są spowodowane brakiem umiejętności żucia pokarmów, a tym samym – połykania zbyt dużych części jedzenia, co wywołuje odruchy wymiotne.
• Zatrucie pokarmowe – w takim przypadku wymioty są zazwyczaj poprzedzone bólem brzucha, nudnościami, biegunką, a także gorączką i utratą apetytu. Konieczna jest wizyta u pediatry.
• Alergia pokarmowa – jeżeli wymioty pojawiają się zawsze po spożyciu konkretnego produktu, mogą być objawem alergii na dany składnik. Konieczne jest wykluczenie go z diety.
• Nietolerancja leku – jeżeli dziecko przyjmuje jakieś leki, wymioty mogą być reakcją obronną organizmu na któryś z jego składników. Mogą być też objawem przedawkowania środka. Trzeba porozmawiać z lekarzem o zmianie leku.
• Błędy podczas karmienia: przekarmienie – jeżeli wymioty pojawiły się jednorazowo – po posiłku, maluch prawdopodobnie zjadł za dużo, zła pozycja dziecka w czasie karmienia lub połykanie przez dziecko powietrza wraz z pokarmem.
• Długotrwały płacz – jeżeli wymioty poprzedzał długotrwały płacz dziecka, a poza nimi nie obserwuje się żadnych niepokojących sygnałów, nie ma powodu do obaw.
• Przegrzanie – jeżeli dojdzie do przegrzania pojawić się mogą nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, osłabienie, a nawet drgawki.
• Choroba lokomocyjna – jeżeli dziecko wymiotuje w czasie jazdy samochodem lub pociągiem, jest to objaw choroby lokomocyjnej. Czasami choroba ustępuje z wiekiem, czasami – pozostaje na całe życie.
• Reakcja na stres – stres wywołany gwałtownymi zmianami w życiu, może dawać o sobie znać za pomocą objawów psychosomatycznych, jak biegunka, wymioty, bezsenność czy zgrzytanie zębami.
• Niedrożność przewodu pokarmowego powyżej żołądka – świadczą o niej uporczywe wymioty podbarwione żółcią, z domieszką śluzu i śliny oraz krztuszeniem. Dziecko ma problemy z wypróżnianiem się i źle reaguje na badanie brzucha. Konieczna jest wizyta u pediatry.
• Niedrożność dwunastnicy – świadczą o niej wymioty podbarwione krwią. Konieczna jest wizyta u pediatry.
• Przerostowe zwężenie odźwiernika żołądka – to przyczyna, która pojawia się zwłaszcza u noworodków w wieku 2 – 3 tygodni. Jej objawem są obfite, chlustające wymioty, pojawiające się bezpośrednio po posiłku i niepoprzedzone nudnościami. Po zwróceniu pokarmu dziecko znowu staje się głodne i domaga się posiłku. Chorobę leczy się operacyjne.
• Infekcja bakteryjna lub wirusowa:

– grypa żołądkowa. Wówczas, oprócz wymiotów pojawić się może biegunka, gorączka, brak apetytu, ból brzucha. Wymioty mijają zazwyczaj w przeciągu jednej doby;

– zakażenie rotawirusami – przebiega wraz z gorączką i biegunką;

– infekcja dróg oddechowych, jak angina, zapalenie oskrzeli, płuc;

– infekcja dróg moczowych;

– infekcja ucha.

• Krztusiec – jeżeli wymiotom towarzyszą objawy w postaci ataków kaszlu, po którym dziecko nabiera powietrza, wydając dźwięk, przypominający pianie koguta, może to być objaw krztuśca. Konieczna jest wizyta u pediatry.
• Choroby „chirurgiczne” – wymioty mogą być pierwszym objawem takich przypadłości, jak zapalenie wyrostka robaczkowego (towarzyszy mu ból podbrzusza po prawej stronie), zapalenie otrzewnej czy niedrożność przewodu pokarmowego. Konieczna jest wizyta u pediatry.
• Groźniejsze choroby – wymioty mogą także towarzyszyć zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych (gorączka, sztywność karku, drgawki, zaburzenia oddychania), kamicy nerek, wątroby, trzustki cukrzycy czy zespółu Reye’a. Konieczna jest wizyta u pediatry.
• Wstrząs mózgu – jeżeli wymioty pojawiają się kilka do kilkunastu godzin po urazie głowy, mogą być jednym z objawów wstrząsu mózgu. Konieczna jest wizyta u pediatry.
• Nadciśnienie śródczaszkowe – powoduje wymioty, szczególnie w godzinach rannych – na czczo, a jego przyczyną może być guz mózgu lub wodogłowie. Konieczna jest wizyta u pediatry.