Warto wiedzieć, z jakiej pomocy i kiedy można korzystać, ponieważ opieka nad dzieckiem chorym to spore wyzwanie dla rodziców. Poznaj prawa dzieci niepełnosprawnych i ich rodziców.
Przepisy prawne w Polsce rozgraniczają trzy stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany lub lekki). Są one ustalane po ukończeniu szesnastego roku życia. Na wniosek opiekunów zespół medyczny orzeka jeden z nich. Koniczna jest do tego pełna dokumentacja medyczna i świadczenie lekarskie dotyczące zdrowia dziecka.
Dokumentem poświadczającym niepełnosprawność dziecka jest legitymacja. Uprawnia ona do ulg w opłatach za korzystanie z komunikacji, wejść do instytucji kultury i rekreacji. Legitymacja jest wydawana na postawie orzeczenia o niepełnosprawności przez starotę.
Uprawnienia w zakresie świadczeń zdrowotnych
Każde niepełnosprawne dziecko (do 18 roku życia) ma prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej z środków publicznych. W jego ramach dziecku przysługuje 120 dni rehabilitacji.
Prawa dzieci niepełnosprawnych:
- lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna
- fizjoterapia ambulatoryjna
- porada lekarska rehabilitacyjna
- fizjoterapia domowa
- rehabilitacja dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego
- rehabilitacja słuchu i mowy
- rehabilitacja wzroku
- rehabilitacja kardiologiczna
- rehabilitacja pulmonologiczna z wykorzystaniem metod subterraneoterapii
- rehabilitacja ogólnoustrojowa
- rehabilitacja neurologiczna
- rehabilitacja pulmonologiczna
- rehabilitacja kardiologiczna
Przeczytaj też: Dziecko w szpitalu – jakie prawa ma rodzic?
Zasiłek pielęgnacyjny
Zasiłek pielęgnacyjny (620 zł miesięcznie) przysługuje na każde dziecko uznane za niepełnosprawne, które nie skończyło jeszcze 16 lat, a wymaga stałej opieki. Podstawą do wydania takiego zasiłku jest zaświadczenie podpisane przez lekarza Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
- matce lub ojcu
- opiekunowi faktycznemu
- osobie będącej rodziną zastępczą
Stały zasiłek z pomocy społecznej
Stały zasiłek (520 zł miesięcznie) przysługuje osobie bezrobotnej, a opiekującej się dzieckiem, które jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Ale uwaga! Dochód rodziny nie może przekraczać dwukrotnego dochodu uprawniającego do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej (czyli 623 zł netto w przeliczeniu na osobę).
Bezpłatne przejazdy
Dzieciom niepełnosprawnym i ich rodzicom przysługuje prawo do bezpłatnych przejazdów środkami transportu publicznego (PKS,PKP). Uprawnienie to dotyczy przejazdów z miejsca zamieszkania do: przedszkola, szkoły, placówki opiekuńczo-wychowawczej, ośrodka rehabilitacji, domu pomocy społecznej, ośrodka wsparcia, zakładu opieki zdrowotnej, poradni psychologiczno-pedagogicznej i z powrotem.
Dokumentami, które uprawniają do tego typu ulg jest zaświadczenie lekarskie, legitymacja niepełnosprawnego, a dla rodzica – dokument dziecka.
Dodatkowy urlop wychowawczy
Jeżeli z powodu stanu zdrowia dziecko wymaga osobistej opieki rodzica przysługuje mu dodatkowy urlop wychowawczy w wymiarze do trzech lat (wykorzystany do 18 roku życia dziecka).
Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe
Kiedy rodzic musi zaopiekować się swoim dzieckiem i rezygnuje z pracy lub jest na urlopie bezpłatnym, ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe przez okres sprawowania opieki.
Uprawnienia w zakresie świadczeń oświaty
Jeśli Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna zdiagnozuje problemy niepełnosprawnego dziecka może zostać ono objęte wychowaniem przedszkolnym do 10 roku życia.
System oświaty zapewnia dzieciom niepełnosprawnym:
- możliwość pobierania nauki we wszystkich rodzajach przedszkoli oraz typach i rodzajach i szkół oraz ośrodkach zgodnie z ich indywidualnymi potrzebami
- umożliwianie realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych
- dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych uczniów
- możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej
- dostęp do szkół, których ukończenie umożliwia dalsze kształcenie w szkołach wyższych
Informacji o przysługujących rodzicom uprawnieniach udziela lekarz opiekujący się dzieckiem niepełnosprawnym lub przewlekle chorym. Można także zwrócić się do Rehabilitacji Społecznej np. w Centrum Zdrowia Dziecka. W sytuacjach wymagających wsparcia psychologicznego rodzice dzieci niepełnosprawnych mogą korzystać z pomocy psychologa, terapeuty lub psychiatry w ramach NFZ.
Tabela świadczeń społecznych dla rodziny z niepełnosprawnym dzieckiem
| Świadczenie | Kwota |
| zasiłek rodzinny
|
77 zł miesięcznie na dziecko w wieku do 5 lat
106 zł miesięcznie na dziecko w wieku od 6 do 18 lat 115 zł miesięcznie na dziecko w wieku od 19 do 24 lat
|
| dodatek do zasiłku rodzinnego | 170 zł miesięcznie na dziecko, jednak nie więcej niż 340 zł na wszystkie dzieci
|
| dla samotnej matki/ ojca
|
Na dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż o 160 zł na wszystkie dzieci
|
| dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
|
400 zł miesięcznie w przypadku opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatek ten przysługuje przez 72 miesiące.
|
| dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia
|
1000 zł wypłacane jednorazowo |
| dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego
|
100 zł przysługuje jednorazowo w danym okresie zasiłkowym
|
| dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielorodzinnej
|
80 zł miesięcznie przysługuje na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego
|
| dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania
|
90 zł miesięcznie z tytułu zamieszkania w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły – 50 zł miesięcznie z tytułu dojazdu z miejsca zamieszkania
|
