Osoby aktywnie spędzające czas na świeżym powietrzu, planujące wakacyjny wyjazd na Mazury lub miłośnicy pieszych wycieczek po lesie muszą pamiętać o odpowiednim przygotowaniu siebie i dziecka przed naturalnymi zagrożeniami. Mowa o kleszczach.
– Ugryzienie kleszcza może powodować przykre i ciężkie konsekwencje dla zdrowia człowieka. Obok boreliozy, drugą poważną chorobą jest odkleszczowe zapalenie mózgu. To ostre, wirusowe schorzenie układu nerwowego, które może być wywołane ukłuciem dorosłego osobnika, a nawet niewielkiej, milimetrowej larwy! Wzrost zachorowań obserwowany jest szczególnie po łagodnych zimach, z powodu większej przeżywalności larw kleszczy – mówi pediatra, Grzegorz Wasążnik z Centrum Medycyny Dziecięcej MEDINTEL. – Czasami źródłem choroby może być również niepasteryzowane mleko pochodzące od zakażonego zwierzęcia.
Sygnały ostrzegawcze
Ugryzienie zakażonego kleszcza w pierwszych fazach przebiega bezobjawowo, gdyż sam okres wylęgania choroby wynosi od 7 do 14 dni
Wirus namnaża się w komórkach skóry, przenosząc się stopniowo na okoliczne węzły chłonne, a na końcu trafia do naczyń krwionośnych. Kiedy zakażone zostaną inne komórki organizmu mogą wystąpić tzw. objawy zwiastunowe, grypopodobne. Są to bóle głowy, gorączka, bóle mięśniowe, osłabienie fizyczne. – Często nie dochodzi do rozpoznania choroby na tym etapie, bo objawy są niejednoznaczne – komentuje pediatra MEDINTEL. – Taki stan może utrzymywać się do tygodnia, po czym ustępuje lub przechodzi w kolejne stadium.
Poważne konsekwencje
Stadium fazy objawowej zwykle poprzedza tygodniowy okres utajenia. Jest to jednak cisza przed burzą, gdyż rozwinięty wirus pojawia się pod postacią zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Dominującym objawem jest ból głowy i sztywność karku, a wysoka, nawet 40 stopniowa gorączka, może powodować nudności i wymioty oraz zawroty głowy.
Dużo poważniejsze są syndromy zapalenia mózgu. Chory może mieć zaburzenia świadomości i orientacji oraz zaburzenia pamięci, u części osób występuje również oczopląs, niedowłady (wtórnie problemy z mową i poruszaniem się), drgawki. Te objawy występują zazwyczaj przez okres 2 tygodni, a przy poważnych powikłaniach – nawet do 2 miesięcy.
Leczenie
– W sytuacji wystąpienia objawów kleszczowego zapalenia mózgu stosuje się leczenie objawowe, głównie nastawione na zbicie wysokiej gorączki. Konsekwencją wymiotów są niedobory wodno-elektrolitowe, które również należy uzupełniać – komentuje lek. Grzegorz Wasążnik z MEDINTEL. Pacjent powinien przebywać w tym czasie pod opieką lekarza, a w zaawansowanym stadium choroby może zostać skierowany do szpitala. Warto pamiętać, że konsekwencje zapalenia mózgu mogą być na tyle poważne, że potrzebna będzie rehabilitacja uszkodzonych struktur.
Rokowania w przypadku zapalenia opon mózgowo – rdzeniowych są zwykle dobre i nie wiążą się z poważnymi powikłaniami
Profilaktyka, czyli jak uniknąć zachorowania?
Planując letnie kolonie swojego malucha lub rodzinny piknik na łące należy pomyśleć o odpowiednim ubiorze i zabezpieczeniu ciała środkami odstraszającymi. 100% ochronę przed zakażeniem daje jednak tylko szczepienie domięśniowe, które można wykonać już u dzieci powyżej 2 roku życia. Organizm staje się odporny na zakażenie w drugim tygodniu od przyjęcia 2-giej dawki. Pełna odporność to podanie serii 3 szczepień. Jest to najskuteczniejsza forma zapobiegania odkleszczowemu zapaleniu mózgu i/lub opon mózgowo-rdzeniowych.
