Pierwsze miesiące po porodzie są bardzo ważne dla młodej matki jak i dla maleństwa. Maluszek wymaga opieki przez cały czas, dlatego mama powinna być cały czas przy nim. I ma do tego prawo!
Umowa o pracę na czas nieokreślony
Zgodnie z prawem urlop macierzyński jest pełnopłatny. Przysługuje on kobietom, które są zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Po porodzie mama ma prawo do otrzymania 20 tygodni urlopu z możliwością przedłużenia go do roku. W takim przypadku wysokość pensji wynosi 80% wynagrodzenia. Jeśli nie jesteś pewna na jaki urlop się zdecydować i dopiero w jego trakcie podejmujesz decyzję o wydłużeniu macierzyńskiego do roku, przez kolejne sześć miesięcy otrzymujesz 60% wynagrodzenia.
Zobacz też: Program 500 plus. Wszystko, co powinieneś wiedzieć
Długość urlopu jest także uzależniona od liczby pociech. W przypadku bliźniaków podstawowy urlop to 31 tygodni, dla trojaczków 33 tygodnie, a dla czworaczków 35 tygodni. Przyszła mama zatrudniona na umowę o pracę jest chroniona, pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracy ani w okresie ciąży, ani podczas urlopu macierzyńskiego.
Długość urlopu macierzyńskiego:
- 20 tygodni – jedno dziecko
- 31 tygodni – bliźniaki
- 33 tygodnie – trójka dzieci
- 35 tygodni – czwórka dzieci
- 37 tygodni – pięcioro i więcej dzieci.
Umowa o pracę na czas określony
Sytuacja kobiety zmienia się, kiedy jest ona zatrudniona na czas określony w ramach umowy o pracę. Urlop macierzyński nie może trwać dłużej niż do ostatniego dnia podpisania porozumienia. Natomiast zasiłek macierzyński bez względu na czas trwania umowy jest wypłacany przez 52 tygodnie od porodu w wysokości 80% wynagrodzenia.
Umowa na okres próbny
Umowa na okres próbny dłuższy niż miesiąc w przypadku ciąży ulega przedłużeniu do dnia porodu. Po nim przysługuje kobiecie prawo do zasiłku przez kolejne 52 tygodnie. Przyszła mama nie ma jednak prawa do urlopu wychowawczego, ponieważ aby go otrzymać niezbędna jest stała umowa z pracodawcą.
Sprawdź: Nie jesteście małżeństwem – jakie macie prawa do wiedzy o zdrowiu dziecka?
Przedłużenie umowy nie dotyczy kobiet zatrudnionych na zastępstwo i pracowników tymczasowych oraz takich, których okres próbny wynosi jeden miesiąc.
Umowa o dzieło i umowa zlecenie
W przypadku zatrudnienia w oparciu o umowy cywilno-prawne kobiecie nie przysługuje prawo do urlopu macierzyńskiego. Jednak należy jej się zasiłek. Jego warunkiem jest posiadanie opłaconej składki chorobowej w dniu porodu. Może ona być odprowadzana do ZUS-u dobrowolnie przez przyszłą mamę. Dotyczy to także tych kobiet, które prowadzą własną działalność gospodarczą. W tym przypadku zasiłek wyniesie 80% średnich dochodów z ostatnich 12 miesięcy.
Przyjazne formalności
Urlop macierzyński jest udzielany przez pracodawcę na podstawie zaświadczenia o urodzeniu dziecka, które wypisuje ginekolog na podstawie przewidywanej daty porodu lub zaświadczeniu o urodzeniu dziecka ze szpitala.
Po wykorzystaniu 14 tygodni urlopu macierzyńskiego możesz zrezygnować z pozostałej jego części. Niewykorzystane dni przysługują ojcu, który wychowuje dziecko, a są udzielane na podstawie pisemnego wniosku. Jeśli decydujesz się na takie rozwiązanie, musisz poinformować pracodawcę.
Warto przeczytać: „Szefie, czy możemy porozmawiać…”, czyli kiedy i jak powiadomić pracodawcę o ciąży
Rodzicom przysługuje także urlop wychowawczy w wymiarze do trzech lat, jednak należy go wykorzystać przed ukończeniem 4 roku życia. Jest on udzielany w całości lub dzielony na okresy czasowe. Nie przysługuje za niego żadne wynagrodzenie.
Aby otrzymać zasiłek macierzyński kobieta musi w momencie porodu być objęta ubezpieczeniem chorobowym, a starając się o niego złożyć: zaświadczenie lekarskie stwierdzające datę porodu (przed porodem) lub skrócony akt urodzenia dziecka (po porodzie) oraz zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielanego urlopu macierzyńskiego. Wysokość zasiłku jest obliczana na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika z ostatniego roku.
O urlopie ojcowskim przeczytasz tutaj.
