Uśmiech niemowlaka rozczula rodziców, babcie i ciocie. A kiedy pojawiają się pierwsze ząbki malec staje się gwiazdą wszystkich rodzinnych zdjęć. Niestety ząbkowanie u niemowląt wiążę się również z bolesnymi przeżyciami.
Objawy ząbkowania
Rosnącym ząbkom towarzyszy szereg dotkliwych objawów. Pierwsze z nich pojawiają się przeważnie dwa, trzy miesiące przed wyrzynaniem. Dziecko jest płaczliwe, ma gorączkę, brakuje mu apetytu. Nie zawsze jednak bolesne ząbkowanie dotyczy każdego zęba.
Kiedy zbliża się wyrzynanie dziąsła dziecka są zaczerwienione, zwiększa się wydzielanie śliny, a maluch żuje wszystko, co jest w zasięgu ręki. Może także wystąpić katar przy ząbkowaniu. Poza tym niemowlę wygląda na zdrowe, ponieważ wyrzynaniu nie towarzyszą inne objawy.
Im większe są zęby tym większe prawdopodobieństwo, że niepokojące dolegliwości mogą się pojawić. Bolesne ząbkowanie najczęściej dokucza maluchowi w nocy. Dziecko budzi się, ma niespokojny sen i problemy ze ssaniem (brak apetytu, niechęć do brania piersi).
Skąd się bierze ból?
Bolesne ząbkowanie ma swoje przyczyny w napieraniu ząbków na dziąsła. Otwór kostny, przez który przedostaje się ząb jest mniejszy niż średnica korony. Dlatego wyrzynanie się zębów powoduje silny napór na tkankę łączną i kostną, a to z kolei skutkuje bolesnym stanem zapalnym. Samo przebijanie się mleczaka przez śluzówkę nie jest tak dokuczliwe, jak proces wzrostu zęba mimo, że dziąsła w tym czasie są najbardziej opuchnięte, zaczerwienione i podrażnione.
Ząbkowanie u niemowląt: niepokojące objawy
Pierwszy ząbek uwypukla się w dziąśle i wygląda jak mały guzek jeszcze na długo przed wyjściem na zewnątrz. Kiedy jednak już się przebije, okazuje się, że jest dość ostry.
Na zaczerwienionym dziąśle może pojawić się niegroźny stan zapalny lub krótkotrwałe krwawienie. Bolesne ząbkowanie może też być przyczyną stanu podgorączkowego. Jeśli gorączka przy ząbkowaniu przekracza 38 stopni należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.
Kalendarz ząbkowania
Pierwszy ząb pojawia się w piątym lub szóstym miesiącu życia dziecka. Ząbkowanie u niemowląt jednak nie przebiega według określonego ściśle harmonogramu. U niektórych dzieci zęby mogą pojawić się nawet w trzecim miesiącu życia, u innych dużo później, bo nawet po roku.
Najczęściej jako pierwsza pojawia się dolna jedynka, następnie druga. Po nich wyrzynają się górne jedynki. Około ósmego-dziewiątego miesiąca życia dziecka pojawiają się górne i dolne dwójki, a kiedy dziecko skończy rok – trzonowce.
Kalendarz ząbkowania według wieku dziecka:
- 4-6 miesiąc – dolne jedynki
- 7 miesiąc – górne jedynki
- 8-12 miesiąc – dolne i górne dwójki
- 12-16 miesiąc – dolne pierwsze trzonowe i górne pierwsze trzonowe
- 15-24 miesiąc – dolne i górne kły
- 21-31 miesiąc – dolne i górne drugie trzonowe
Ząbkowanie u dzieci – genetycznie ukształtowane
Ząbkowanie u dzieci najczęściej przebiega podobnie jak u rodziców. Jeśli więc Tobie lub mężowi zęby wyrżnęły się w okolicach pierwszych urodzin nie należy oczekiwać, że dziecko zacznie ząbkować wcześniej. Jednak jeśli rodzice już po skończeniu szóstego miesiąca życia mieli ząbki istnieje duże prawdopodobieństwo, że maluch pójdzie w ich ślady.
Wiele kobiet zastanawia się, czy po pojawieniu się ząbków należy odstawić malucha od piersi. Nie warto się jednak obawiać. Dziecko nie pogryzie brodawki, ponieważ nie ma jeszcze takich umiejętności ani siły. A ssanie piersi i bycie blisko mamy zaspokaja poczucie bezpieczeństwa dziecka. Zaprzestanie karmienia byłoby dla dziecka dużym stresem.
Niezależnie od tego, kiedy rozpocznie się ząbkowanie u dzieci, jeśli pierwsze ząbki ujrzą światło dzienne myj je specjalną sylikonową szczoteczką zakładaną na palec. Dzięki temu dokładnie i delikatnie wyczyścisz mleczaki. Nie używaj jednak pasty – maluch nie potrafi jeszcze jej wypluć.
Zdarza się, że u niektórych maluszków ząbkowanie nie przebiega prawidłowo. Wokół wychodzącego zęba może wytworzyć się stan zapalny (ropień lub torbiel). W takim przypadku konieczna jest pomoc dentysty.
Sposoby na ząbkowanie
Jest kilka sprawdzonych sposobów na ząbkowanie, które pozwalają zmniejszyć ból i ułatwić zasypianie.
Smoczek
Jednym z najprostszych sposobów na bolesne ząbkowanie jest podanie maluchowi smoczka z wypustkami. Pomoże on uspokoić dziecko, zredukować ból i zmniejszyć nieprzyjemne swędzenie.
Gryzaczek
Znana i najchętniej polecana metoda na ząbkowanie u niemowląt to gryzaczek. Może być wypełniony wodą lub żelem. Jeśli schłodzisz go w lodówce to zmniejszysz dyskomfort związany z obolałymi dziąsłami.
Żel na ząbkowanie
Żel na ząbkowanie to specjalny preparat, który łagodzi ból związany z wyrzynaniem się ząbków. Jednak nie wszystkie żele są w pełni bezpieczne dla dziecka. Zawsze należy przeczytać jego skład! Preparaty z benzokainą mogą powodować spadek ilości tlenu we krwi, a kiedy dostanie się ona do gardła znieczuli przełyk i osłabi odruch odkrztuszania (zwiększanie ryzyka zadławienia).
Preparaty przeciwbólowe
Jeśli ząbkowanie u niemowląt przebiega wyjątkowo boleśnie, a żaden sposób na uspokojenie nie skutkuje lub występuje gorączka przy ząbkowaniu należy wybrać się do lekarza. Może on przepisać specjalne środki do stosowania miejscowego, jak żele i maści do smarowania dziąseł – zawierające substancje czynne o działaniu przeciwbólowym, znieczulającym, a także przeciwzapalnym i odkażającym.
Marchewka
Kiedy dziecko swędzą dziąsła można podać mu coś do chrupania. Najlepiej sprawdzą się twarde ciasteczka, skórka chleba lub wypróbowana przez pokolenia marchewka (lub schłodzony banan, jabłko, ogórek).
Masaż
Niektóre dzieci lubią masaż dziąseł, inne za nim nie przepadają, więc zanim wprowadzisz tę metodę do codzienności – najpierw zaobserwuj reakcje dziecka na dotyk. Masaż możesz wykonać przy użyciu tetrowej pieluszki lub specjalnej osłonki na palec. Wykonuj powolne, okrężne ruchy i rób to tak często, jak zajdzie potrzeba.
Zimne okłady
Zimne okłady pomagają w przypadku opuchniętych i bolących dziąseł. Wystarczy, że mokrą ściereczkę włożymy do foliowego woreczka i umieścimy w zamrażalniku na godzinę. Po tym czasie wyjmiemy ją z torebki i pozwolimy maluchowi żuć zimny materiał.
Ząbkowanie u dziecka to wymagający okres zarówno dla malucha jak i dla rodzica. Przede wszystkim zachowaj spokój i bądź cierpliwa. Nie dziw się, że dziecko nie ma apetytu i nie chce jeść. Spróbuj częściej przystawiać malucha do piersi lub poddawaj mu półpłynne pokarmy, których nie musi żuć. Maluch będzie płaczliwy, marudny i nerwowy. Ulżysz mu jeśli będziesz go często przytulać i nosić. Kiedy usłyszy bicie Twojego serca – na pewno się uspokoi.
